Schuldsaldoverzekering: maak de juiste keuze!

Als u leent voor de aankoop of bouw van een woning wordt er meestal ook een schuldsaldoverzekering (SSV) afgesloten. Een SSV is een tijdelijke levensverzekering met dalend kapitaal die uitkeert als u overlijdt tijdens de looptijd van het contract, vandaar de naam ‘tijdelijke levensverzekering’. Bij een SSV is die looptijd gelijk aan de duur van het krediet en zal het kapitaal dat bij overlijden wordt uitgekeerd gelijk zijn aan het nog openstaande saldo van de kredietschuld.

Hoewel deze verzekering niet wettelijk verplicht is, eist de bank of de financiële instelling bij wie u de lening aanvraagt dit als voorwaarde. Maar ook voor zij die na een vroegtijdig overlijden achterblijven is een SSV niet onbelangrijk, want zij worden dan vrijgesteld van de zware financiële last van het krediet.
Sinds jaar en dag maakt de schuldsaldoverzekering het voorwerp uit van gebundelde verkoop (koppelverkoop). D.w.z. dat u verplicht wordt om deze verzekering bij dezelfde financiële instelling af te sluiten als het hypothecair krediet. Doet u dat niet, dan heeft dat invloed op de intrestvoet van uw krediet. De regering maakt vooralsnog geen aanstalten om deze handelwijze af te schaffen ondanks een Europese richtlijn. Dit heeft tot gevolg dat niet altijd de meest voordelige voorwaarden worden aangeboden.

Omdat men ervan uitgaat dat men de SSV nooit nodig zal hebben, wordt er vaak onvoldoende aandacht geschonken aan de verschillende formules die mogelijk zijn.

Formule met dekking van 100% of minder?

Meestal eist de bank dat 100% van het kredietbedrag wordt gedekt door een SSV. Als u alleen leent, moet u dus een dekking van 100% nemen. Indien u samen met uw partner leent en ieder voor 100% een verzekering afsluit, bent u voor 200% gedekt. De meeste koppels kiezen voor dit laatste omdat bij een overlijden van één van hen de woning schuldvrij wordt. Het tweede contract op naam van de overlevende partner zal geen kapitaal meer uitkeren zelfs indien die andere partner ook overlijdt.

De overlevende partner kan er wel voor kiezen om zijn of haar contract SSV om te vormen naar een tijdelijke overlijdensverzekering met vast kapitaal. Bij overlijden zal de verzekeraar het vast kapitaal dan uitkeren aan zijn of haar erfgenamen.

Vermits de bank maximaal 100% dekking vraagt, kunt u er ook voor kiezen om elk 50% te verzekeren. Bij een eventueel overlijden van één partner zal de verzekeraar 50% van de openstaande schuld terugbetalen zodat de overlevende partner de andere helft van het woonkrediet verder moet aflossen. Die keuze zal voornamelijk bepaald worden door de financiële draagkracht van de partners. In functie van het inkomen van de kredietnemers zijn ook andere formules mogelijk, 60 – 40, 75 – 25, 60 – 60 of 100 – 0, echt maatwerk dus. Zo kunt u de premie van uw SSV dus in belangrijke mate reduceren en aanpassen aan uw budget.

Wat met de fiscaliteit?

In een levensverzekeringscontract is bijna altijd de verzekeringsnemer ook de verzekerde bij overlijden.

Dat geldt ook voor de SSV en is zelfs noodzakelijk indien u de premie fiscaal wenst af te trekken in uw personenbelasting. In dat geval kunt u kiezen voor fiscale aftrek in de rubriek langetermijnsparen of pensioensparen. Voor aanslagjaar 2019 (inkomsten 2018) bedraagt het maximaal aftrekbare bedrag in Vlaanderen voor het langetermijnsparen 1.520 euro, verhoogd met 760 euro gedurende de eerste 10 jaar van het krediet. U moet er dan wel rekening mee houden dat het uitgekeerde kapitaal belast wordt via het systeem van de omzettingsrente (zie tabel hierna). Het komt er dan op neer dat het uitgekeerde kapitaal wordt omgezet in een fictieve rente op basis van de leeftijd van de begunstigde van de levensverzekering.

Deze fictieve rente moet de belastingplichtige bij zijn inkomsten voegen gedurende 10 jaar indien hij op het ogenblik van de uitkering 65 jaar is of ouder en gedurende 13 jaar indien hij jonger was. Wanneer u de premie hebt afgetrokken in het kader van het pensioensparen (960 euro of 1.230 euro) wordt het uitgekeerde kapitaal eenmalig belast tegen 8% (of 10% voor contracten t.e.m. 2014). Deze mogelijke eindbelasting wordt natuurlijk alleen aangerekend als één van de kredietnemers overlijdt. Dat risico is klein, maar niet onbestaande en het fiscale voordeel dat u geniet door de premieaftrek is voor altijd verworven. Als het vermelde plafond reeds is ingevuld door de rente en kapitaalaflossingen van uw krediet kunt u de premie SSV niet meer fiscaal inbrengen. U moet er dan voor zorgen dat u een niet-fiscaal contract afsluit.

Opgelet!

Een voorwaarde om de premie fiscaal te kunnen aftrekken is dat de begunstigde(n) van de SSV “de personen zijn die ingevolge het overlijden van de verzekerde de volle eigenaar of vruchtgebruiker worden van de eigen woning”. Om te vermijden dat u successierechten moet betalen bij het overlijden van uw partner wordt een clausule van begunstigingsoverdracht in de polis opgenomen zodat de verzekeraar het kapitaal rechtstreeks aan de bank uitbetaalt.

 

Schuldsaldoverzekering op twee hoofden

Vaak is het niet meer mogelijk om de premies van de SSV fiscaal in te brengen omdat het maximaal aftrekbaar bedrag reeds ingevuld is door de intresten en kapitaalaflossingen van het krediet in het langetermijnsparen en de premie van een pensioenverzekering in de rubriek pensioensparen. In dat geval kan men er ook voor kiezen om een SSV op twee hoofden af te sluiten. Beide partners zijn dan tegelijk verzekerd in één contract. Bij het overlijden van één van hen (maakt niet uit wie van de partners eerst overlijdt) betaalt de verzekeraar het woonkrediet af. De premies zijn in dit geval niet fiscaal aftrekbaar, maar een SSV op twee hoofden is wel goedkoper dan twee aparte polissen.

Jaarlijkse of eenmalige premie?

Als u beslist om de premie van uw SSV eenmalig te betalen (ook ‘koopsom’ genoemd in vaktermen) zal dit merkelijk goedkoper zijn dan met gespreide jaarlijkse premies. De verzekeraar ontvangt de totale risicopremie immers onmiddellijk waardoor zij een goedkoper tarief kunnen aanbieden. Kiest u voor jaarlijkse premies, dan betaalt u de premie gedurende 2/3 van de looptijd van het krediet. Voor een krediet van 20 jaar betaalt u dus 13 jaarpremies. Men noemt dit een verzekering met vaste premie. Een andere mogelijkheid is dat uw premie jaarlijks wijzigt, maar dan betaalt u gedurende de volledige looptijd van het krediet. Jaar na jaar zal de verzekeraar haar risico berekenen. Meestal stijgt de premie in de eerste jaren en daalt ze halverwege de periode van de lening.

Voor een krediet op 20 jaar zal u dus ook 20 jaarpremies betalen. Indien de verzekerde komt te overlijden vooraleer alle premies betaald zijn, wordt het contract vereffend (uitbetaald) en eindigt ook de premiebetaling. Sommige verzekeraars bieden enkel deze laatste formule aan als u kiest voor jaarlijkse premiebetaling.

Het kan ook zijn dat uw lening pas op het einde van het jaar wordt afgesloten waardoor er voor dat jaar onvoldoende rente en kapitaalaflossingen zijn om de fiscale korf te vullen. In dag geval kunt u ervoor kiezen om uw SSV met een eenmalige premie te betalen om een maximaal belastingvoordeel te genieten. U combineert zo het fiscale voordeel (40% in Vlaanderen) met het voordeel van de goedkopere eenmalige premie.
Ook nog even dit: sinds 21 december 2012 wordt er geen onderscheid meer gemaakt tussen mannen en vrouwen. De premie voor een man of vrouw van dezelfde leeftijdscategorie is dus identiek.

Wat bij medische antecedenten?

Een aanvraag voor een SSV wordt door de verzekeraar beoordeeld en geaccepteerd op basis van een medische vragenlijst. Tegenwoordig zijn die vragenlijsten zeer beperkt (max. 10 vragen) en in de meeste gevallen voldoende voor de verzekeraar om het contract te accepteren. In sommige gevallen (medische antecedenten, hoge kapitalen of hogere leeftijd) moet er een uitgebreidere medische vragenlijst ingevuld worden en is een medisch onderzoek bij een arts eventueel noodzakelijk. Op basis van dit onderzoek zal de verzekeraar de premie bepalen. Als u lijdt aan een chronische aandoening is het mogelijk dat de verzekeraar een bijpremie zal aanrekenen. Die bijpremie is sinds 30 december 2014 geplafonneerd op 125%.
De verzekeraar kan een verzekerde met een chronische ziekte ook weigeren, maar dan moet die weigering voldoende geargumenteerd zijn. Sinds 2015 kunt u – bij weigering of indien de medische bijpremie meer dan 75% bedraagt van de normale premie – zich wenden tot het ‘Opvolgingsbureau van de Tarifering’ om een herevaluatie te vragen. Bij het verzoek tot tussenkomst voegt de kandidaat-verzekerde een kopie van het bericht van de verzekeringsmaatschappij waarin vermeld wordt dat de verzekeringsaanvraag geweigerd werd of dat er een bijpremie van meer dan 75% gevraagd werd. Deze maatregel zorgt ervoor dat een SSV voor mensen met een zware chronische ziekte niet meer onmogelijk is!

Waarom eigenlijk een SSV?

De meeste kredietnemers gaan ervan uit dat ze deze verzekering nooit nodig zullen hebben en gelukkig gaat het meestal ook goed. Nochtans tonen statistieken aan dat het ook kan mislopen. Een 40-jarige man loopt 1 kans op 8 om tegen zijn 65ste levensjaar te overlijden. Hoewel u meestal verplicht wordt door de bank om een SSV af te sluiten (enkel voor 100%) neemt u die verantwoordelijkheid dus best in eigen hand.

Zoals de bovenvermelde info al doet vermoeden, is het afsluiten van een SSV vaak maatwerk. Elk dossier is anders omdat ook de criteria en parameters variëren. Gezien de vele premieformules en de complexe fiscaliteit is het niet altijd gemakkelijk om het juiste contract te kiezen.

Als onafhankelijk verzekeringsmakelaar kunt u op ons rekenen om een oplossing op maat te zoeken. Heeft u nog vragen? Aarzel niet om ons te contacteren voor persoonlijke toelichting.